Amos to biblijne imię hebrajskie wywodzące się od słowa „amas” oznaczającego „nieść ciężar”, „dźwigać” lub „być silnym”. W szerszym znaczeniu można je interpretować jako „niesiony przez Boga”, „silny w Bogu” lub „ten którego Bóg wspiera”, co nadaje mu wymiar duchowy i symboliczny. W Starym Testamencie Amos był jednym z dwunastu proroków mniejszych, pasterzem i zbiorem sykomor (fig divych) z Tekoa w Judzie, którego Bóg powołał do głoszenia sprawiedliwości społecznej i krytyki niesprawiedliwości wobec ubogich w Królestwie Izraela w VIII wieku p.n.e.
Księga Amosa, jedna z ksiąg prorockich Starego Testamentu, zawiera potężne przesłanie sprawiedliwości społecznej. Amos, choć nie był zawodowym prorokiem ani synem proroka (sam podkreślał, że jest prostym pasterzem), odważnie głosił prawdę władcom i możnym Izraela, krytykując wyzysk biednych, korupcję sędziów, fałszywą religijność i społeczną niesprawiedliwość. Jego słynne słowa „Niech płynie prawo jak woda, a sprawiedliwość jak strumień nieustający” (Amos 5:24) stały się mottem ruchów na rzecz sprawiedliwości społecznej na całym świecie, cytowane przez Martina Luthera Kinga Jr. i innych działaczy praw obywatelskich. Amos nie przepowiadał przyszłości w sensie jasnowidztwa, ale ostrzegał przed konsekwencjami niesprawiedliwości – pokazując, że narody które zapominają o sprawiedliwości i miłosierdziu, skazują się na upadek.
W tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej Amos jest przykładem proroka-outsidera, prostego człowieka powołanego przez Boga do głoszenia niewygodnej prawdy elitom. Nie pochodził z kapłańskiej czy królewskiej rodziny, nie był wykształconym teologiem, ale właśnie ta perspektywa „z dołu” – pasterza znającego życie zwykłych ludzi – pozwoliła mu zobaczyć niesprawiedliwość systemu. Amos jest patronem działaczy społecznych, obrońców praw człowieka, tych którzy „głoszą prawdę władzy”. W kulturze protestanckiej szczególnie ceniony jako przykład laika służącego Bogu bez formalnego duchownego statusu.
Mężczyźni noszący imię Amos często charakteryzują się silnym poczuciem sprawiedliwości i odwagą w głoszeniu prawdy. Są to osobowości niezależne, które nie boją się występować przeciwko niesprawiedliwości, nawet jeśli wiąże się to z osobistymi kosztami. Amosowie zazwyczaj mają głębokie życie duchowe i silne przekonania moralne, ale są także ludźmi praktycznymi, zakorzenionymi w rzeczywistości, świadomymi problemów zwykłych ludzi. W życiu zawodowym często odnajdują się w dziedzinach związanych z pomocą społeczną, obroną praw człowieka, prawem, dziennikarstwem śledczym, edukacją, duchowieństwem zaangażowanym społecznie, organizacjach pozarządowych lub ruchach społecznych. W relacjach osobistych są lojalni, prawdomówni do bólu, czasem zbyt kategoryczni, ale zawsze autentyczni i godny zaufania.
W Polsce imię Amos jest rzadkie, spotykane głównie w rodzinach głęboko religijnych lub w środowiskach protestanckich. W krajach anglojęzycznych i w Izraelu jest bardziej popularne. Rodzice wybierający to imię często są ludźmi o silnych przekonaniach religijnych lub społecznych, cenią sobie sprawiedliwość, prostotę i autentyczność. Amos kojarzy się z biblijną sprawiedliwością, odwagą moralną, głosem na rzecz uciśnionych, prostotą i duchową siłą – jest to imię dla tych, którzy chcą wychować syna świadomego społecznie i nie bojącego się bronić słabszych.
Zdrobnienia: Amosek, Ami, Amo, Moss, Mossy
Znane osoby: Amos Oz (1939-2018) – izraelski pisarz, wielokrotny kandydat do Nagrody Nobla, działacz pokojowy; Amos Tversky (1937-1996) – izraelski psycholog, pionier ekonomii behawioralnej, współpracownik Daniela Kahnemana; Amos Bronson Alcott (1799-1888) – amerykański pedagog i filozof transcendentalista, ojciec Louisy May Alcott; Amos Lee (ur. 1977) – amerykański piosenkarz i songwriter.
Imieniny: Amos obchodzi imieniny 31 marca oraz 15 czerwca.